De EU heeft, onder het voorwendsel van “desinformatie”, in een uitzonderlijk geval de bankrekening van de Duitse journaliste Hüseyin Doğru bevroren. Dit zou slechts het begin kunnen zijn, meldt REMIX.
In een buitengewone zaak die de toekomst van de persvrijheid in Europa zou kunnen bepalen, is de in Berlijn gevestigde Duits-Turkse journalist Hüseyin Doğru momenteel onderworpen aan sancties van de Europese Unie vanwege zijn berichtgeving. Hierdoor had hij maandenlang geen toegang tot zijn bankrekening. Op bevel van de EU werden zijn bezittingen bevroren en deze sancties werden zonder proces of beroep opgelegd. Doğru zegt dat hij Duitsland momenteel zelfs niet mag verlaten.
Zoals de Berliner Zeitung meldt, heeft Doğru al zijn financiële middelen uitgeput. Hij vertelde de krant dat zijn bank de toegang tot zijn eerder goedgekeurde minimumuitkering van €506 volledig heeft geblokkeerd. Hij verklaarde dat hij zijn gezin niet langer kan onderhouden en zelfs geen eten meer kan kopen voor zijn twee pasgeboren kinderen.
“Niet alleen ik, maar ook mijn vrouw en mijn drie kinderen worden feitelijk gesanctioneerd,” zei Doğru, een linkse journalist, in het interview.
“De sancties zelf bepalen dat ik recht heb op toegang tot essentiële fondsen. Dat mijn bank deze fondsen desondanks blokkeert, is volgens mij in strijd met de geldende wetgeving”, vertelde hij aan de Berlijnse krant.
Sindsdien heeft hij enige respijt gekregen en op 22 januari dankzij de inspanningen van zijn advocaat weer toegang tot zijn rekening, maar de juridische strijd over de sancties loopt nog steeds.
Er bestaat nu de vrees dat deze uitzonderlijke zaak een voorbode is van de toekomst, waarin een autoritaire EU dissidenten en journalisten kan censureren en financieel kan ruïneren zonder toezicht of rechterlijke toetsing. Opvallend is dat soortgelijke sancties ook tegen anderen zouden kunnen worden ingezet, zoals tegen Roger Köppel, de Zwitserse hoofdredacteur van het weekblad Die Weltwoche.
Doğru staat sinds mei 2025 op een sanctielijst van de EU. Brussel stelt dat zijn pro-Palestijnse journalistieke werk “etnische, politieke en religieuze onrust” aanwakkert en dat hij daarom “destabiliserende activiteiten van Rusland” zou steunen. Hij filmde onder meer een aantal bezettingen van Berlijnse universiteiten door pro-Palestijnse activisten.
De sancties waren gebaseerd op zijn vermeende banden met Rusland, maar de Berliner Zeitung meldt dat er tot nu toe geen bewijs is geleverd om deze beschuldiging te bevestigen, en belangrijker nog, er is geen proces geweest en er is geen bewijsmateriaal aangeleverd om deze beschuldiging te staven.
“Brussel rechtvaardigt de maatregelen door te stellen dat hij zijn pro-Palestijnse journalistieke werk gebruikt om ‘etnische, politieke en religieuze onrust’ aan te wakkeren en zogenaamd ‘destabiliserende activiteiten te ontplooien
die Rusland steunen’. De EU heeft tot nu toe geen concreet bewijs geleverd van een verband met Moskou,” schreef de krant.
Duitsland kon het niet, maar de EU wel.
In een recent interview op YouTube, waaraan ook de Griekse progressieveling Yanis Varoufakis deelnam, gaf Doğru meer details over zijn zaak, waaronder de reden waarom deze sancties van de EU kwamen en niet van Duitsland.
“En dit alles werd nu voor het eerst op mij toegepast in de vorm van een sanctie, maar de Duitse regering heeft het niet rechtstreeks tegen mij gedaan. Zoals Yanis al zei, hebben ze het doorgeschoven naar de Europese Unie, omdat ze dat in Duitsland niet op een legale manier konden doen, vanwege de tegenreactie die er nog steeds is in deze burgerlijke democratie. Die kleine tegenreactie, als het hun eigen burgers betreft, wat ik ben, ook al accepteren ze me misschien niet als zodanig. Maar als een journalist hier voor de rechter staat, heeft hij veel rechten.”
Maar als je de zaak via de Europese Unie, de Europese Commissie, laat lopen, is er geen rechter, geen hoorzitting, geen bewijs. Het is een buitengerechtelijke handeling… en de EU zegt dat sancties geen straf zijn, maar bedoeld om je gedrag te veranderen ten behoeve van de Europese Unie, wat geen straf is. Het is dus een buitengerechtelijke executie van een journalist.
Maar nu terug naar het begin: waarom gebeurt dit? Ze hebben het allemaal uitgelegd en ze testen het voor het eerst op mij. En wat de hele situatie uniek maakt, is dat als ze er de eerste keer mee wegkomen, dit jullie binnenkort ook zal overkomen, of zelfs degenen die ons hebben aangevallen.”
De sancties hadden een verwoestend effect op Doğru en illustreren hoe ze gebruikt kunnen worden om vrijwel elke journalist het zwijgen op te leggen, of die nu links of rechts georiënteerd is.
“Ik mag mijn advocaat niet betalen. Ik mag geen water kopen. Ik mag mijn kind geen eten geven. Ik mag niet werken. Ik mag geen medicijnen kopen. Elke financiële transactie met mij is verboden. Technisch gezien mag je me zelfs geen mand met eten geven, want dat zou ik technisch gezien in geld kunnen omzetten. En dat is verboden.”
En als ik of jij de regels overtreedt, ik weet niet hoe het met jou zit, maar als ik een van deze dingen zou overtreden, zou ik technisch gezien vijf jaar gevangenisstraf kunnen krijgen door sancties te ontlopen, maar ze zijn verder gegaan. Ik sta op die lijst, maar ze hebben technisch gezien ook mijn vrouw en onze ongeboren tweeling gesanctioneerd omdat ze oudere rekeningen hebben bevroren. Ze mag haar salaris momenteel niet ontvangen.
Op dit moment hebben we dus technisch gezien geen geld waarmee we iets kunnen kopen. Daar zit ook nog het probleem bij, want veel activisten, journalisten, collega’s, politici en zelfs familieleden vroegen: ‘Moeten we je geld sturen?’ Wij zeiden: ‘Doe dat niet. Doe dat niet, want dan loop je het risico dat je wordt aangemerkt als iemand die sancties probeert te ontduiken.’ En dat is nu juist het probleem. Sancties zijn, zoals de Europese Unie op haar website beschrijft, een instrument dat is afgestemd op het humanitair recht en dat niet bedoeld is om te straffen, maar om gedrag te veranderen.”
Opvallend is dat dit instrument wordt ingezet tegen een journalist in Europa, juist op een moment dat EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen beweert dat Europa een plek is waar vrijheid van meningsuiting wordt gewaardeerd, een punt dat Doğru maar al te graag benadrukt.
De Duits-Turkse journalist verklaarde tijdens het interview dat hij niet begrijpt welk “gedrag” door de sancties zou moeten worden veranderd, en zei:
“Wat voor gedrag willen ze dan veranderen? Mijn gedrag, namelijk het recht om mijn rechten als burger van Europa of van de wereld uit te oefenen en mijn mening over bepaalde gebeurtenissen te uiten. En ook het recht om te overleven, want al mijn bestaansgrondslagen worden me ontnomen. Om het wat preciezer te zeggen, misschien klinkt dat wat grof, maar om duidelijk te maken dat ik niet wil dat iemand me verkeerd begrijpt: iemand in de gevangenis heeft technisch gezien meer rechten dan ik, omdat diegene in hechtenis iets kan kopen wat ik niet eens kan.”
De Russische beschuldigingen
Voor degenen aan de rechterkant die deze zaak afdoen als onzin vanwege Doğru’s pro-Palestijnse berichtgeving, of hem misschien zelfs niet mogen omdat hij moslim is, is het duidelijk dat dit slechts een proefcasus is. Veel van zijn standpunten, of die van Varoufakis, zoals hun beweringen over Europees kolonialisme, kunnen worden betwist, maar dat doet er niet toe. Conservatieven, libertariërs en rechts zullen in de toekomst allemaal het doelwit worden, niet alleen met dit soort methoden, maar ook met andere soortgelijke methoden die nu al worden ingezet.
Doğru geeft aan dat het argument, voor zover hij het kan zien, niet is dat hij een directe band met Rusland heeft, maar dat de EU zijn berichtgeving kan interpreteren als gunstig voor Rusland, en daarom wettelijk gezien deze buitengerechtelijke sancties kan opleggen. Opvallend is dat Doğru zei dat hij Rusland en de oorlog in Oekraïne al lang vóór deze sancties tegen hem openlijk bekritiseerde.
“En ik denk dat dit uniek is, zoals Yanis al aan het begin zei, in mijn geval, omdat Europa voor het eerst een journalist heeft gesanctioneerd in het kader van de sancties tegen Rusland, en de bijbehorende wet- en regelgeving, omdat ik openlijk kritiek uitte op het Russische beleid en de oorlog in Oekraïne,” zei hij.
Hij voegde eraan toe dat hij het doelwit was geworden omdat hij “verslag deed van protesten in heel Europa. Dat betekende voor de Europese Unie dat het verslaan van die protesten, en met name gewelddadige protesten, betekende dat alleen Rusland daarvan kon profiteren, omdat ik maatschappelijke onrust zou creëren. Blijkbaar zou ik me daarop richten, en Rusland zou daarvan profiteren. Daardoor zou ik een Russisch nieuwsmedium of een pro-Russische journalist zijn. Ik zie je nu al met je ogen rollen, want dat is precies wat mij ook is overkomen.”
Het is belangrijk om te vermelden dat een bericht in de Duitse krant Tagesspiegel aangaf dat Doğru eerder werkzaam was bij de aan Rusland gelieerde nieuwsbron Redfish Media. Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne sloot Redfish zijn deuren en begon Doğru een nieuwe nieuwswebsite genaamd Red, waar een aantal voormalige Redfish-medewerkers werkten. Doğru gaf aan dat Red, dat in Istanbul was opgericht, onafhankelijk was en steun ontving van particulieren en organisaties, zonder verdere details te geven.
Zelfs als deze nieuwsbron op de een of andere manier banden heeft met Rusland – en tot nu toe is daar geen bewijs voor geleverd – zou het vermogen van de EU om zulke zware sancties tegen een individu op te leggen zonder behoorlijke rechtsgang, journalisten overal ter wereld zorgen moeten baren.
Vanuit diverse hoeken werden zorgen geuit.
Niet alleen extreemlinks klaagt over deze sancties tegen Doğru, maar een breed politiek spectrum heeft bezwaren tegen de manier waarop ze zijn ingevoerd. Dit is wat de Berliner Zeitung schreef:
De zaak-Doğru zorgt al maanden voor opschudding. Critici zien de sanctie tegen een Duitse journalist als een gevaarlijk precedent voor de persvrijheid in de Europese Unie. De kritiek is bijzonder scherp in een juridisch advies van voormalig rechter van het Europees Hof van Justitie Ninon Colneric en hoogleraar internationaal recht Alina Miron. Het advies werd in het najaar aan het Europees Parlement voorgelegd en behandelt het nieuwe EU-sanctieregime tegen zogenaamde desinformatie.
De auteurs concluderen dat de sancties een ernstige schending van de fundamentele rechten vormen. De maatregelen werken als een “burgerlijke dood” (“mort civile”): bezittingen worden bevroren, de toegang tot bankdiensten wordt feitelijk geblokkeerd en de economische draagkracht van de betrokkenen wordt vrijwel volledig tenietgedaan. Dit treft niet alleen de gesanctioneerde personen zelf, maar heeft ook een directe impact op hun professionele en privéleven.
Het rapport stelt dat het bijzonder problematisch is dat sancties worden opgelegd zonder voorafgaande rechterlijke toetsing. Het ontzeggen van het recht op een hoorzitting voordat iemand op een sanctielijst wordt geplaatst, is disproportioneel en schendt de Europese grondrechten. De schade aan de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid staat volstrekt niet in verhouding tot het gestelde doel om desinformatie te bestrijden.
…
Als u de artikelen van Dissident.one waardeert, kunt u HIER een donatie via de bank doen om de site in de lucht te houden. Of HIER contant via mijn Postbus.
