Alarmerend nieuw onderzoek: smartphones verpesten onze hersenen in ongekend tempo

18/08/2025

Elke ouder van een kind dat verslaafd is aan TikTok of Instagram, kent de angst dat het hun hersenen kapotmaakt. Ik herinner me nog dat mijn vader me soortgelijke waarschuwingen gaf toen ik elke zomermiddag naar herhalingen van Gilligan’s Island, The Brady Bunch en The Partridge Family keek – destijds, de gouden eeuw van de herhalingen, schrijft Colby Hall.

Wat ooit als overdrijving werd beschouwd, is nu wetenschappelijk bewezen – en de resultaten zijn alarmerend: de alomtegenwoordige verslaving aan smartphones vernietigt onze hersenen – vooral die van Generatie Z – in een angstaanjagend tempo.

De Financial Times publiceerde een analyse van persoonlijkheidsveranderingen onder Amerikanen, gebaseerd op de “Understanding America Study”. Het resultaat: binnen een paar jaar is de consciëntieusheid onder 16- tot 39-jarigen – de eigenschap die geassocieerd wordt met verantwoordelijkheidsgevoel, consistentie en zelfbeheersing – dramatisch gedaald, van de hoogste naar de laagste 30 procentpunten. Onder ouderen (niet-smartphoneverslaafden) is deze grotendeels stabiel gebleven.

Een afbeelding uit het artikel ging viraal. De FT vat de bevindingen als volgt samen:

Smartphones en streamingdiensten zijn de meest waarschijnlijke boosdoeners. Hyperactieve digitale media hebben de afleiding enorm doen toenemen, waardoor het makkelijker dan ooit is om plannen te vermijden of te laten varen. Het gemak van de online wereld zorgt ervoor dat afspraken in het echte leven chaotisch en saai lijken. De afname van persoonlijke interacties stimuleert gedrag zoals ‘ghosting’.

Verdere diagrammen laten zien dat niet alleen de aandacht eronder lijdt, maar ook de verbinding met de echte wereld neemt snel af, evenals vertrouwen en extraversie. Een blik in een park is voldoende om te zien dat de meeste mensen naar hun telefoon staren.

Laat me je uitleggen waarom dit niet alleen zorgwekkend is, maar ook van beschavingsbelang.

We maken een revolutie door die groter is dan de drukpers. Dat is geen overdrijving. Toen Gutenbergs drukpers in de 15e eeuw zijn intrede deed, veranderde die de wereld door kennis schaalbaar te maken. Het duurde eeuwen voordat die transformatie zich door alle uithoeken van de menselijke samenleving verspreidde. De smartphone heeft iets soortgelijks gedaan – alleen beweegt hij zich met lichtsnelheid en in tegengestelde richting.

In minder dan 15 jaar hebben we miljarden hersenen vastgeketend aan een altijd actieve, oneindig stimulerende ‘metawereld’ – een hybride van het bredere digitale ecosysteem, de AI-gestuurde feed die je vertelt wat conventioneel bekend is, en socialemediaplatforms die de werkelijkheid verdraaien door het luidste, meest zelfpromotionele deel van de mensheid te promoten. Dit is geen instrument voor stille reflectie; het is een gedragsgokautomaat die in jouw hand leeft.

En de prijs is aandacht. Niet alleen de aandacht van “ik raak soms afgeleid”, maar de diepe, aanhoudende focus die consciëntieusheid vereist. De vaardigheid om bevrediging uit te stellen, impulsen te weerstaan en koers te houden, wordt vervangen door een verslaving aan nieuwigheid, bevestiging en stimulatie. Hoe meer we ons overgeven, hoe minder we ons eraan kunnen weerhouden – en de vrije val van de rode lijn voor jongvolwassenen in de grafiek laat precies zien waar die weg naartoe leidt.

De snelheid van deze verschuiving zou ons angst moeten inboezemen. De drukpers heeft geletterdheid, religie en politiek veranderd, maar duurde eeuwen, waardoor instellingen en culturen zich konden aanpassen. De smartphone heeft cognitie, sociale normen en geestelijke gezondheid in amper tien jaar tijd hervormd – zonder enige betekenisvolle aanpassing. We kregen geen eeuw om vangrails te bouwen; we kregen een pushmelding. Toekomstige historici zullen dit waarschijnlijk zien als het tijdperk waarin mensen zichzelf tot zombies maakten – ervan uitgaande natuurlijk dat er toekomstige historici zijn die niet verslaafd zijn aan hun telefoon.

Is het te laat? Misschien. De geest is zo ver uit de fles dat hij een eigen TikTok-kanaal runt en ook nog eens aandachtstekort heeft.

Regulering? Reken er maar niet op. De prikkels van Silicon Valley zijn te nauw verbonden met engagementstatistieken — en engagement, zoals dat momenteel wordt gedefinieerd, gedijt bij het afleiden en onrustig houden van gebruikers, zodat ze terugkomen voor meer.

Iedereen die beweert dat er een snelle oplossing is, verkoopt slangenolie. App-timers, grijstintenschermen, ‘digitale detox’ – het zijn pleisters op de wond. De diepere realiteit is dat smartphones, als toegangspoort tot de digitale metasfeer, de manier waarop een hele generatie denkt, voelt en zich tot de wereld verhoudt, hebben veranderd. Er is geen knop om het ongedaan te maken.

Maar er is één beginpunt: erkenning.

We moeten erkennen dat we een aandachtseconomie hebben gecreëerd waarvan de meest kostbare grondstof menselijke focus is, en dat we die als goedkope brandstof verbruiken. Zolang we dat niet erkennen, is er geen hoop om de neergang te vertragen, laat staan om te keren.

We zullen de jaren 2010 beschouwen zoals we naar de aanvang van het industriële tijdperk kijken: een technologische sprong die welvaart ontketende, jazeker, maar ook vervuiling, uitbuiting en de teloorgang van oude levenswijzen. Alleen zit de vervuiling dit keer in onze gedachten. En hoewel milieubewegingen hebben bijgedragen aan het ontgiften van onze rivieren, meren en oceanen, vermoed ik dat we binnenkort een soortgelijk recept voor onze collectieve mentale verrotting zullen moeten overwegen.

Misschien bestaat het al? Ik zal eens kijken op TikTok of ChatGPT wat het te zeggen heeft.

Bron: https://dissident.one/alarmerend-nieuw-onderzoek-smartphones-verpesten-onze-hersenen-in-ongekend-tempo

---

In tegenstelling tot propagandastructuren die door de Euro-Atlantische instelling worden gefinancierd, werkt Dissident dankzij de donaties van het publiek. Zonder uw hulp kunnen we niet overleven.

STEUN ONS WERK HIER.