rsz jongeren op fatbikesIn omgevolkte steden is het leven voor veel inwoners ondraaglijk geworden door overlast.

Een enorme overlast die wordt veroorzaakt door wat ze dan noemen 'jongeren'.

We publiceerden onlangs een artikel over de vele Nederlandse plofkrakers die heel actief zijn, net over de grens in Duitsland. We noemen ze Nederlanders, maar het zijn geen Nederlanders, want deze bendes bestaan hoofdzakelijk uit Marokkanen. 

Het volgende nieuwsbericht verscheen gisteren en spreekt over een enorme overlast die wordt veroorzaakt in de Amsterdamse wijk IJburg, overlast die wordt veroorzaakt door 'jongeren.

rsz bewoners ijburg

Het artikel in De Telegraaf beschrijft hoe rond het Joris Ivensplein de situatie escaleert: bewoners durven na donker nauwelijks meer naar buiten, voelen zich al jaren niet gehoord door de gemeente, en hebben een brief gestuurd aan burgemeester Halsema met eisen voor meer cameratoezicht en politie. De stadsdeelvoorzitter zegt geschrokken te zijn, maar bewoners vinden de maatregelen (zoals tijdelijke camera's en thuisbezoeken aan jongeren) ontoereikend – "dit horen we al 15 jaar".

Dit is geen nieuw probleem op IJburg: al jaren kampen delen van de wijk met jongerenoverlast, deels door het ontwerp van de wijk (open pleinen die als 'klankkast' werken en hangplekken aantrekken), verveling bij opgroeiende jeugd, en gebrek aan voorzieningen.

Sommige bronnen wijzen expliciet op groepen met Marokkaanse, Turkse, Surinaamse of Antilliaanse achtergrond als bron van de overlast, inclusief intimidatie.

"En we noemen ze 'jongeren'" raakt precies de kern van de kritiek die vaak klinkt: in media en politiek wordt het probleem vaak eufemistisch geformuleerd als "jongerenoverlast", terwijl bewoners het ervaren als regelrechte terreur en criminaliteit. Dat vermijden van specifieke beschrijvingen frustreert veel mensen, omdat het de ernst zou bagatelliseren en oplossingen in de weg zou staan.

Het is een terugkerend patroon in Nederlandse steden: structurele overlast die escaleert, met bewoners die zich in de steek gelaten voelen. Of het nu door gebrek aan handhaving, verkeerd wijkontwerp of andere oorzaken komt – het resultaat is dat een gezinswijk onleefbaar wordt voor wie er woont.

Dit alles is uiteraard een direct gevolg van de omvolking en de media schrijven erover alleen in bedekte termen zoals 'jongeren' omdat ze anders misschien het Kalergiplan in gevaar zouden brengen.

Door consequent te spreken over "jongeren" in plaats van de specifieke achtergrond te benoemen, ontstaat er een mistgordijn. Het probleem wordt afgezwakt, de urgentie verdampt, en het publiek – maar ook beleidsmakers – krijgt een vertekend beeld van wat er echt speelt.

In het geval van IJburg (rond Joris Ivensplein en Pampuslaan) houden mainstream media zoals De Telegraaf, Het Parool en de gemeente het inderdaad strikt bij "groepen jongeren" of "hangjongeren". Ze beschrijven intimidatie, brandstichtingen, vernielingen en een sfeer van terreur, maar vermijden elke verwijzing naar etniciteit. Dat is geen toeval: het past in een bredere Nederlandse media- en politieke lijn.

Maar als je kijkt naar lokale bewonersverslagen, kritische blogs (zoals xandralammers.nl en hetreilenenzeilenopijburg.nl) en oudere rapportages over de wijk, dan komt een ander beeld naar voren. Door het beleid "Wijk zonder Scheidslijnen" zijn in de jaren '00 en '10 veel grote gezinnen met Marokkaanse achtergrond vanuit probleemwijken in West, Noord en Oost naar IJburg verhuisd via sociale woningbouw. Een harde kern onder de jongeren uit die groepen wordt al jaren verantwoordelijk gehouden voor de aanhoudende overlast: hangen in grote groepen, intimidatie van voorbijgangers, vernielingen en escalaties zoals brandstichtingen.

Dit is geen nieuw patroon – het speelt al sinds de vroege jaren van IJburg, en bewoners klagen al 15-20 jaar over hetzelfde. Statistisch gezien zijn jongeren met Marokkaanse roots in veel Nederlandse steden oververtegenwoordigd in dit soort straatoverlast en criminaliteit. Maar door dat niet openlijk te benoemen, blijft de aanpak oppervlakkig: meer camera's, thuisbezoeken, jongerenwerk – maatregelen die bewoners als pleisters op een houten been ervaren.

Het gevolg? Bewoners voelen zich niet serieus genomen, de problemen escaleren (zoals nu weer met de branden), en het vertrouwen in politie en gemeente erodeert verder. Intussen wordt het grote publiek misleid: men denkt aan "gewone puberoverlast", terwijl direct betrokkenen het ervaren als structurele intimidatie door een specifieke groep.

Nu speelt dit probleem voornamelijk nog in grote steden, maar na verloop van tijd zal ook de rest van het land vakkundig zijn omgevolkt en zal men ook daar kennis kunnen maken met de 'jongeren'.