Nu 2025 ten einde is, is het tijd om de balans op
te maken van de Europese economie. Helaas is dat geen opbeurend beeld.
januari 3, 2026 13
Foto Credit: https://depositphotos.com/nl
Tot nu toe heeft
Eurostat cijfers gepubliceerd over het bruto binnenlands product en de
componenten daarvan tot en met het derde kwartaal van 2025. Als we een
gemiddelde berekenen voor die drie kwartalen, is het bbp van de EU zelf met
1,48% gegroeid ten opzichte van dezelfde drie kwartalen in 2024. De eurozone
doet het nog slechter: 1,35%.
Er is maar één
manier om dit te omschrijven: dit zijn miserabele cijfers. Een blik op de
EU-lidstaten vertelt een nog deprimerender verhaal: van de 26 lidstaten die in
figuur 1 worden weergegeven (de Ierse bbp-cijfers zijn zo volatiel als gevolg
van directe buitenlandse investeringen dat ze apart moeten worden
geanalyseerd), halen slechts vijf de drempel van 3% voor gezonde groei. In
totaal klimmen negen landen boven het kritieke niveau van 2%:
Figuur 1
Bron van de ruwe gegevens: Eurostat
Een economie die op
termijn geen reële bbp-groei van 2% kan volhouden, zal een langzame,
geleidelijke daling van de levensstandaard kennen. Deze economieën vertonen
doorgaans ook andere tekenen van structurele stagnatie, ook wel industriële
armoede genoemd: een jeugdwerkloosheid van meer dan 20%, een particuliere
consumptie die minder dan 50% van het bbp uitmaakt, en overheidsuitgaven en
belastingen die meer dan 40% van het bbp bedragen, schrijft Sven R. Larson.
Dit is niet het
moment om de slecht presterende economieën in de EU te onderzoeken aan de hand
van alle variabelen voor industriële armoede, maar met een bbp-groei van minder
dan 2% is de kans groot dat deze landen ook voldoen aan de andere criteria voor
voortdurende stagnatie en een langzame daling van de levensstandaard.
Laten we niet
vergeten dat er in figuur 1 elf landen zijn met een reële bbp-groei van minder
dan 1%. Daaronder bevinden zich de twee grootste economieën van Europa:
Frankrijk en Duitsland.
Ter illustratie van
de erbarmelijke toestand van de Europese economie, zoals ik onlangs heb uitgelegd,
zijn de vooruitzichten voor de nabije toekomst allerminst beter. Het
gecombineerde bbp van de eurozone zal tot 2027 nauwelijks met 1,4% groeien. De
EU als geheel kan rekenen op een cijfer dat daar dicht bij in de buurt ligt.
Figuur 2 geeft de
reële, gemiddelde jaarlijkse groei weer voor de Europese Unie in haar huidige
samenstelling. (Een lange tijdreeksanalyse neutraliseert de heftige
schommelingen in de Ierse bbp-groei.) De lichtblauwe lijn geeft de werkelijke
jaarlijkse groeipercentages weer, gerapporteerd per kwartaal; de rode
stippellijn geeft de periodieke gemiddelden weer, met de toegevoegde cijfers
die van toepassing zijn op elk van die periodes:
Figuur 2
Bron van de ruwe gegevens: Eurostat
De beangstigende
boodschap in figuur 2 is dat deze 27 landen sinds de eeuwwisseling niet in
staat zijn geweest om een behoorlijke gezamenlijke economische groei te
realiseren. Na het gemiddelde van 2,9 % voor de jaren 1996-2000 daalde het
percentage tot 1,7 % in 2005. Als gevolg van de dubbele recessie (die de
Amerikaanse economie niet heeft meegemaakt) met dieptepunten in 2009 en 2013,
groeide het bbp van de EU gedurende tien lange jaren met iets meer dan 1 %.
In de periode
2016-2019 was het gemiddelde beter: de 2,2% betekende een verdubbeling van de
economische groei voor een korte periode tot de kunstmatige economische
shutdown in 2020. De economische maatregelen in verband met de pandemie werden
medio 2022 afgebouwd; het gemiddelde groeipercentage voor de periode van het
eerste kwartaal van 2020 tot het tweede kwartaal van 2022 bedroeg 1,4%.
Onze
post-pandemische economische periode begint in het derde kwartaal van 2022 en
eindigt in het derde kwartaal van 2025. Het gaat om 13 kwartalen met een
gemiddelde bbp-groei van 1,15% – afgerond naar 1,2%.
Voeg daarbij de
prognose van de ECB van 1,4% in 2025, 1,2% in 2026 en 1,4% in 2027, en het is
ronduit schandalig dat de slechte economische prestaties van Europa niet overal
op het continent het belangrijkste nieuws zijn.
Uit figuur 2 zou
eenvoudig de conclusie kunnen worden getrokken dat de invoering van de euro
geleidelijk een domper heeft gezet op de Europese economie. De begrotingsregels
die voor alle EU-lidstaten gelden, worden binnen de eurozone streng – of krachtig,
afhankelijk van hoe men het wil zien – gehandhaafd. Hierdoor is het
begrotingsbeleid gericht op begrotingsevenwicht, en niet op economische groei
en het creëren van welvaart.
Hoewel de eurozone
zeker een teleurstelling is geweest in termen van macro-economische prestaties
(iets wat wij critici al bij de invoering ervan hebben opgemerkt), is dit zeker
niet de enige verklaring voor de langzame maar schijnbaar onstuitbare economische
neergang van Europa. Een andere factor heeft te maken met de omvang van de
overheidsuitgaven, de belastingdruk en de invasie van de regulerende staat in
de particuliere sector.
We hoeven niet
verder te kijken dan de schadelijke effecten van de uitkeringen van de
verzorgingsstaat op de arbeidsparticipatie en de deprimerende gevolgen van de
‘groene transitie’ voor bedrijfsinvesteringen.
Bovenop al deze
factoren heeft Europa nog andere economische beslissingen op korte termijn
genomen met negatieve gevolgen op lange termijn. De buitenlandse handel is daar
een voorbeeld van: hoewel de herconfiguratie van de handelsbetrekkingen tussen
de VS en de EU een productief punt lijkt te hebben bereikt, heeft de eerste
reactie van Europa ongetwijfeld zijn tol geëist van de EU-economie.
Bovendien hebben de
sancties tegen Rusland geleid tot hogere energiekosten in Europa en verloren
economische voordelen uit de handel. Als gevolg van de handelssancties blijft
Rusland zijn economie loskoppelen van de afhankelijkheid van het Westen.
Terwijl de handel met de EU in 2025 opnieuw sterk
daalde, bleef de handel met de zogenaamde GOS-landen groeien.
Hoewel de
GOS-gemeenschap aanzienlijk kleiner is dan de EU en alleen bestaat uit Armenië,
Azerbeidzjan, Wit-Rusland, Kazachstan, Kirgizië, Rusland, Tadzjikistan en
Moldavië (met Turkmenistan als “deelnemer”), is de Russische handel met die
gemeenschap nu ongeveer drie keer zo groot als de
handel met de EU. De handel tussen Rusland en het GOS heeft nu
een waarde van 10 miljard dollar per maand; niets daarvan is uitgedrukt in
westerse valuta.
De handel omvat
meerdere sectoren, een paar voorbeelden:
grondstoffen zoals aluminium, koper, goud, ijzer, aardolie en zink; producten
die nauw verwant zijn aan grondstoffen, waaronder aluminiumdraad, ijzerdraad en
geraffineerde aardolie; industriële producten, van elektronica tot zware
machines; chemicaliën; en voedingsmiddelen.
Er zijn morele
argumenten voor de sancties, maar die argumenten moeten ook worden afgewogen
tegen hun effectiviteit – en hun impact op de Europese economie. Terwijl de EU
in een staat van langdurige economische stagnatie verkeert, deed de Russische
economie het afgelopen zomer nog steeds goed, in tegenstelling tot eerdere
westerse voorspellingen. Zoals ik in mijn analyse van augustus heb
uitgelegd, lijkt Rusland een punt te bereiken waarop zijn veerkracht opraakt;
als dat gebeurt, zal er echter weinig reden tot feest zijn in een Europa dat
niet eens 1,5% per jaar aan zijn bbp kan toevoegen.
Europa heeft een
crisiscommissie voor zijn economie nodig. Die commissie kan niet worden geleid
door politici, maar moet worden geleid door bedrijfsleiders, onafhankelijke
economen en andere analisten die niet gebonden zijn aan de huidige politieke
structuur in Brussel. Het lijdt geen twijfel dat de politieke elite van Europa
geen begrip heeft voor het terugbrengen van groei en welvaart naar het
continent, noch zich daar serieus om bekommert.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat
die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven
schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van
Frontnieuws.
Copyright ©
2025 vertaling door Frontnieuws.
Bron: https://www.frontnieuws.com/de-trieste-toestand-van-de-europese-economie/
