De Franse regering heeft aangekondigd dat zij in de komende weken bijna één miljoen runderen zal vaccineren tegen lumpy skin disease, ook wel nodulaire dermatitis genoemd. De maatregel komt op een moment van toenemende spanningen tussen de overheid en veehouders, die in grote delen van het land protesteren tegen het beleid van massale ruiming van vee. De ziekte werd in juni voor het eerst in Frankrijk vastgesteld.
Landbouwminister Annie Genevard zei dat volledige ruiming van besmette kuddes in sommige gevallen onvermijdelijk is. Volgens de regering is dit noodzakelijk omdat de ziekte zeer besmettelijk is en ook zonder zichtbare symptomen kan voorkomen.
Streng bestrijdingsbeleid
Sinds de eerste uitbraak hanteert Frankrijk een strikt bestrijdingsbeleid. In besmette bedrijven worden alle dieren gedood, terwijl binnen een straal van 50 kilometer “noodvaccinaties” worden uitgevoerd. De autoriteiten stellen dat deze aanpak nodig is om verdere verspreiding te voorkomen en om exportbeperkingen te vermijden die de hele sector zouden kunnen schaden.
Tot nu toe zijn er 110 uitbraken in negen departementen geregistreerd en zijn ongeveer 3000 runderen geruimd. In sommige regio’s, zoals Ariège, zijn al duizenden dieren ingeënt, maar de grootschalige vaccinatiecampagne moet het tempo nu aanzienlijk opvoeren.
Boeren in opstand
Het beleid heeft geleid tot wijdverbreide woede onder boeren, vooral in het zuidwesten van Frankrijk. Duizenden veehouders blokkeerden wegen en snelwegen, waaronder delen van de A64 bij Toulouse, en staken hooibalen en banden in brand.
Veel boeren beschouwen de ruimingen als buitensporig en onrechtvaardig. Zij benadrukken dat het opbouwen van een veestapel jaren of zelfs generaties vergt. “Je kunt een kudde niet in een paar minuten vervangen; het is het werk van een leven,” klonk het bij meerdere demonstraties. Sommigen gaven aan nauwelijks rond te komen en maandelijks minder dan duizend euro te verdienen.
Verdeelde landbouwsector
De boerenorganisatie Confédération paysanne noemt de massale slachtingen “beangstigender dan de ziekte zelf” en pleit voor een einde aan de ruimingen.
Daartegenover staat de invloedrijke vakbond FNSEA, die de regering steunt en stelt dat totale ruiming van besmette kuddes noodzakelijk is om de sector te beschermen tegen verdere verspreiding van de ziekte en mogelijke internationale handelsbeperkingen.
Breder ongenoegen
De onrust onder boeren wordt versterkt door bredere economische zorgen. Deze week besluit de Europese Unie over een vrijhandelsakkoord met het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur, dat al twee decennia in de maak is. Franse boeren vrezen dat het akkoord zal leiden tot een toename van goedkoop Zuid-Amerikaans rundvlees en andere landbouwproducten, waardoor hun toch al kwetsbare positie verder onder druk komt te staan. In dit kader plannen boeren ook een trekkerprotest in Brussel.
Voorlopig blijft het conflict tussen overheid en boeren groot. Terwijl de regering inzet op vaccinatie én ruiming, ervaren veel boeren het beleid als een directe bedreiging voor hun bestaan.
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.
