In The Winston Marshall Show doet Desiree Fixler, voormalig investeringsbankier en duurzaamheidsfunctionaris bij Deutsche Bank, haar verhaal over de totstandkoming van het ESG-beleid en wat zij omschrijft als grootschalige misleiding binnen de financiële wereld. Fixler presenteert zichzelf als klokkenluider die van binnenuit heeft meegewerkt aan het raamwerk achter ESG, stakeholderkapitalisme en de zogeheten Great Reset, maar zich daar later publiekelijk tegen keerde.
ESG-criteria (environmental, social, and governance) zijn milieu-, sociale en bestuurscriteria voor de activiteiten van een bedrijf die “gevolgen kunnen hebben voor de samenleving of het milieu”.
Fixler stelt dat zij haar “droombaan” kreeg als Chief Sustainability Officer bij de vermogensbeheertak van Deutsche Bank, een instelling die honderden miljarden tot meer dan een biljoen dollar beheert. In die functie was zij verantwoordelijk voor duurzaamheidsstrategie en rapportages. Juist daar, zegt zij, werd duidelijk dat ESG in de praktijk vooral fungeerde als marketinginstrument.
ESG als marketinglabel
Volgens Fixler werden financiële producten massaal voorzien van ESG-labels zonder dat daar voldoende data, bewijs of controle tegenover stond. Duurzaamheidsclaims werden gebruikt om investeerders gerust te stellen, consumenten hogere prijzen te laten betalen en grote financiële instellingen een nieuw imago te geven na de kredietcrisis. “Alles was marketing,” zegt ze.
Zij benadrukt dat jaarlijkse duurzaamheidsrapporten juridisch relevante documenten zijn en dat daarin structureel onjuiste of misleidende informatie werd opgenomen. Toen zij intern bezwaar maakte tegen de publicatie van zo’n rapport, omdat het “vol leugens” stond, kwam zij in conflict met haar werkgever.
Ontslag en nasleep
Enkele weken na haar interne waarschuwingen werd Fixler ontslagen. De dag na haar vertrek verscheen het betwiste rapport alsnog. Zij stelt dat zij vervolgens te maken kreeg met een intensieve reputatiecampagne, waardoor zij professioneel werd geïsoleerd en gedwongen werd haar leven en carrière opnieuw op te bouwen.
In de video wordt ook gesteld dat Fixler kort na haar ontslag werd benaderd door Amerikaanse autoriteiten, waaronder beurswaakhond SEC, de FBI en het ministerie van Justitie. Amerikaanse en Duitse toezichthouders hebben bredere ESG-misstanden later bevestigd.
Kritiek op regelgeving en beleid
Fixler betoogt dat ESG in de loop der jaren feitelijk verplicht werd door regelgeving en toezicht. Bedrijven werden gedwongen om doelen na te streven op het gebied van net zero, klimaatbeleid en diversiteit, gelijkheid en inclusie (DEI), ongeacht economische haalbaarheid. Dit leidde tot verstoorde besluitvorming, waarbij winstgevendheid en efficiëntie ondergeschikt raakten aan politieke en ideologische doelen.
Zij stelt dat hierdoor biljoenen dollars zijn geïnvesteerd in onrendabele groene projecten, terwijl energieprijzen stegen en economische groei werd afgeremd. De kosten hiervan zouden uiteindelijk bij consumenten en burgers terechtkomen.
Het World Economic Forum en de ‘Great Reset’
Een centraal onderdeel van Fixlers kritiek richt zich op het World Economic Forum (WEF) en het concept van de Great Reset. Zij zegt dat zij zelf heeft bijgedragen aan het denken achter dit model, maar later tot de conclusie kwam dat het publiek onvoldoende inzicht kreeg in de werkelijke gevolgen.
Volgens Fixler, die WEF-oprichter Klaus Schwab persoonlijk ontmoette, gaat het Davos-denken veel verder dan duurzaamheid of klimaatbeleid. Zij beschrijft het als een systeem waarin grote bedrijven, financiële instellingen, consultants en toezichthouders nauw samenwerken en economische macht steeds verder centraliseren. De term “stakeholderkapitalisme” noemt zij misleidend: in haar ogen is geen sprake van een hervormd kapitalisme, maar van een model dat democratische controle uitholt.
Gevolgen voor economie en democratie
Fixler waarschuwt dat ESG en aanverwante beleidsagenda’s het vertrouwen in instituties hebben ondermijnd, economische groei hebben afgeremd en de afstand tussen burgers en besluitvormers hebben vergroot. Ze spreekt over een “klimaat-industrieel complex” waarin enorme financiële belangen schuilgaan en waarin het publieke debat wordt gestuurd.
Tegelijk stelt zij dat het ESG-model tekenen van verval vertoont. De toenemende kritiek, rechtszaken en onderzoeken wijzen erop dat het systeem zijn geloofwaardigheid verliest.
Groeiende controverse
Het interview positioneert Desiree Fixler als een insider die zich heeft gekeerd tegen het systeem dat zij hielp opbouwen. Haar verhaal is dat van een klokkenluider die persoonlijke en professionele offers heeft gebracht om misstanden aan de kaak te stellen.
De video van Winston Marshall biedt daarmee vooral een inkijk in de groeiende controverse rond ESG, het World Economic Forum en de bredere vraag wie de koers van de westerse economie bepaalt – en op welke manier.
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.
