23/01/2026
De Duitse gasreserves zijn gedaald tot slechts 41 procent, en alleen een
milde winter kan nu nog een gascrisis afwenden. Niemand moet hulp verwachten
van de Europese buurlanden, aangezien de situatie daar niet significant beter
is.
Bijna een week geleden berichtte
ik al over de gasvoorraden in Duitsland, die op een historisch dieptepunt
staan, schrijft Thomas Röper.
Puur wiskundig gezien dreigt er binnen 40 dagen een gastekort als de winter
niet erg mild is. In dat geval zou een verhoging van de LNG-import een tekort
nog kunnen voorkomen. Bij een koude winter zou zelfs een verhoging van de
LNG-import, wat zeker mogelijk is, een gastekort echter niet meer kunnen
afwenden.
Een Russische expert heeft voor TASS bericht over de algemene
gasproblemen van de EU, aangezien de situatie in de buurlanden niet significant
beter is. Ik heb het TASS-artikel vertaald
en zal hierna nogmaals uitleggen waarom het gasprobleem niets te maken heeft
met de oorlog in Oekraïne, maar ongeveer tien jaar geleden door de EU zelf is
veroorzaakt.
Begin van de vertaling:
Het “halveringspunt” voor gas bereikt: Wat zijn de
gevolgen van de afname van de gasreserves in Europa?
Igor Yuzhkov, expert bij de Financiële Universiteit en het Nationaal
Fonds voor Energiezekerheid, over de oorzaken van de gespannen gassituatie in
de EU en de daaruit voortvloeiende dubbele val.
De gasreserves in Europese ondergrondse opslagfaciliteiten daalden op 20
januari tot onder de 50 procent. Het resterende vulniveau bedroeg die dag 49,84
procent, oftewel 55,1 miljard kubieke meter, volgens gegevens van Gas
Infrastructure Europe (GIE), de vereniging van Europese
gasinfrastructuurbeheerders. Ter vergelijking: op 20 januari 2025 bedroegen de
reserves 61 procent. Het huidige vulniveau ligt 14,66 procent onder het
vijfjarig gemiddelde voor deze datum.
Deze cijfers zullen onvermijdelijk tot spanningen op de Europese
gasmarkt leiden.
Wie is hiervoor verantwoordelijk?
Deze gegevens voor Europa in januari 2026 hebben verschillende oorzaken.
Ten eerste voldeed de EU niet aan haar eigen norm om de ondergrondse
gasopslagfaciliteiten voor aanvang van het stookseizoen van 2025 voor 90
procent te vullen. Deze dringende aanbeveling (die bijna als een verplichting
kan worden beschouwd) werd in 2022 door de Europese Commissie ingevoerd als
reactie op de dalende Russische gasimport. Aanvankelijk werd hieraan voldaan en
in 2024 ging Europa de winter in met een indrukwekkend vulniveau van 95
procent.
In 2025 bleven de prijzen echter het hele jaar door hoog, met een
gemiddelde beursprijs in Europa van 422 dollar per 1.000 kubieke meter.
Hierdoor konden bedrijven zich geen gas veroorloven voor injectie in
opslagfaciliteiten. Tegelijkertijd was het gasverbruik in de EU de afgelopen
jaren aanzienlijk gedaald – met ongeveer 80 tot 90 miljard kubieke meter –
terwijl het gasvolume in ondergrondse opslagfaciliteiten onveranderd bleef.
Europese bedrijven concludeerden daarom dat het bestaande injectievolume meer
dan voldoende was. Er speelt hier echter nog een tweede factor een rol.
Ten tweede daalden de temperaturen in Europa in januari aanzienlijk. Dit
volgde op een aantal zeer milde winters, die hadden geleid tot een laag gasverbruik,
de belangrijkste brandstof voor de verwarming in Europa. Zelfs lichte vorst
resulteerde daarom in een verhoogd gasverbruik.
De derde en belangrijkste reden voor de toegenomen gasonttrekking uit
ondergrondse opslagfaciliteiten was de strategie van de EU zelf. Met de
stijgende consumptie was het voor Europeanen voordelig om aan deze vraag te
voldoen met gas dat al in ondergrondse reservoirs was opgeslagen, aangezien er
maar één alternatief was: de import van vloeibaar aardgas (LNG) verhogen. Het
is belangrijk om hier op te merken dat de EU al de maximale hoeveelheid
pijpleidinggas importeert. De gaspijpleidingen vanuit Noorwegen, Algerije,
Rusland (TurkStream is de laatst overgebleven pijpleiding) en Azerbeidzjan
draaien op volle capaciteit. Daarom is het onmogelijk om de aankopen verder te
verhogen.
Een toename van de gasimport kan daarom alleen worden bereikt door een
verhoogde aankoop van LNG. Dit zal echter leiden tot hogere prijzen: de
wereldwijde LNG-markt is een systeem van onderling verbonden schepen. Europa en
Azië concurreren om lading, en de gastanker gaat naar de hoogste bieder. Het
was daarom in het belang van de EU om de toename van de LNG-import zo lang
mogelijk uit te stellen om een prijsstijging op de markt te voorkomen.
De prijzen zijn geleidelijk gestegen.
Deze tactiek werkte een tijdje. De lagere prijzen deze winter brachten
eigenaren van aardgas in ondergrondse opslagfaciliteiten er echter toe hun gas
te verkopen uit angst voor verdere prijsdalingen. Ze hadden het in de zomer
gekocht en opgeslagen toen de prijzen boven de $400 per 1.000 kubieke meter
lagen. Nu zien we een averechts effect. Enerzijds is het kouder geworden,
waardoor ze gedwongen zijn meer LNG te importeren; anderzijds zorgt juist het
feit dat de gasreserves in ondergrondse opslagfaciliteiten laag zijn ervoor dat
de gasprijzen stijgen.
Politico schreef zelfs dat de EU in een “gasval” zit. Ik zou zelfs
zeggen dat het een dubbele val is: een economische en een politieke.
Het eerste probleem is dat hoe minder gas er in de ondergrondse
opslagfaciliteiten overblijft, hoe meer gas er geïmporteerd zal moeten worden.
Dit betekent dat de concurrentie met Azië (en met name China) om de beschikbare
LNG-volumes zal toenemen en de prijzen verder zullen stijgen. Bovendien
betekent de lage gasvoorraad in de ondergrondse opslagfaciliteiten aan het
einde van het stookseizoen dat Europa de rest van het jaar grote hoeveelheden
gas zal moeten inkopen om de komende winter te kunnen doorstaan.
Het tweede struikelblok zijn problemen met LNG-leveranciers. De EU heeft
sancties ingesteld tegen Russisch vloeibaar aardgas (LNG) in 2025, ondanks het
feit dat Moskou de op één na grootste leverancier van deze brandstof aan de EU
is. Het embargo zal vanaf 25 april van toepassing zijn op kortetermijncontracten
en een volledig importverbod op Russisch LNG treedt in werking op 1 januari.
Dit gebeurt onder andere tegen de achtergrond van verslechterende relaties
tussen de EU en de VS als gevolg van meningsverschillen over Groenland en de
Oekraïne-crisis.
Maar Washington is Europa’s grootste LNG-leverancier, en juist vanwege
Amerikaans gas hebben Europese politici hun markt opgeschoond door sancties op
te leggen aan Russisch LNG. Een andere belangrijke LNG-leverancier aan Europa,
Qatar (doorgaans de derde grootste qua volume), dreigde onlangs de EU met een
exportverbod als Brussel zijn klimaatregelgeving niet aanpast. Doha is
ontevreden over het plan om EU-leveranciers te bestraffen met 5 procent van hun
wereldwijde omzet voor overtredingen of niet-naleving van bepaalde
milieuregelgeving.
Geen illusies
Het groeiende aandeel LNG in de gasimport vormt dus een risico voor de
EU. In 2025 bereikte de EU een historisch record van 142 miljard kubieke meter
LNG-import, een stijging van 28 procent ten opzichte van 2024. Dit drijft de
prijzen nu op. Europese politici hebben zich verzet tegen de afhankelijkheid
van Russisch gas, dat zij omschreven als “het energiewapen van het Kremlin”. Ze
verklaarden ook dat een overstap naar Amerikaans LNG, dat volgens hen
“moleculen van vrijheid” bevatte, essentieel was. Nu blijkt dat Rusland, zelfs
te midden van het felle conflict met het Westen, zijn contractuele
verplichtingen nakomt om gas aan Europa te leveren zonder politieke voorwaarden
te stellen. De VS daarentegen kunnen de Europeanen gemakkelijk chanteren met
economische instrumenten.
Het moet worden toegegeven dat Rusland profiteert van de huidige
situatie in Europa. De hoge prijzen stellen ons in staat winst te maken,
ondanks de geringe volumes pijpleidinggas die we exporteren: in 2025 werd 18,8
miljard kubieke meter via TurkStream aan Europa geleverd. Naarmate de Europese
ondergrondse gasreserves tegen het einde van de winter uitgeput raken, zullen
de hogere prijzen de rest van het jaar aanhouden.
Men zou hopen dat de problemen die voortvloeien uit het hoge aandeel LNG
in de gasimport van de EU een toekomstige generatie Europese politici ertoe
zullen aanzetten de haalbaarheid van de heraanleg van de gaspijpleidingen
vanuit Rusland te onderzoeken. Niemand koestert illusies over de huidige
EU-politici.
Einde van de vertaling
Het probleem ligt, wederom, bij de EU.
Zelfs Duitse media vragen
zich nu af of het wel verstandig was om voor gas afhankelijk te worden van de
VS. Hoewel ze zich nog niet realiseren dat Rusland ondanks alle politieke
crises al 50 jaar een betrouwbare leverancier is en dat het opgeven van
Russisch gas een vergissing was, beginnen ze in ieder geval te begrijpen hoe dwaas
het is om op de VS te vertrouwen. De VS heeft er immers nooit voor
teruggedeinsd om economische of monetaire kwesties als politiek drukmiddel te
gebruiken, zelfs als dat betekent dat bestaande overeenkomsten worden
geschonden.
Een hernieuwde alliantie met Rusland zou het acute gastekort weliswaar
oplossen, maar zou het probleem van de hoge gasprijzen in de EU nog steeds niet
verhelpen.
De hoge gasprijzen in de EU zijn een gevolg van de hervorming van de
gasmarkt door de Europese Commissie onder voorzitter Juncker, die de
wederverkoop van gas op de beurs toestond, iets wat voorheen verboden was. Dit
leidde ertoe dat importeurs te weinig gas importeerden, dat ze vervolgens van
Gazprom bleven afnemen tegen een lage prijs van 200 tot 300 dollar per duizend
kubieke meter om de beursprijs op te drijven en zo hun winst te vergroten. Als
gevolg hiervan bereikte de gasprijs op de beurs begin oktober 2021 (bijna vijf
maanden vóór de escalatie in Oekraïne), op het hoogtepunt van de eerste
gascrisis, plotseling een piek van 2.000 dollar in
plaats van 200 tot 300 dollar. Hierdoor waren de gasopslagfaciliteiten in het
najaar van 2021, aan het begin van het stookseizoen, voor iets meer dan 70
procent gevuld – een niveau dat sindsdien niet meer is voorgekomen. Dit leidde
vervolgens tot de lage opslagniveaus in de winter van 2021/2022.
Zelfs afgelopen herfst waren de Duitse opslagfaciliteiten iets voller
dan in de herfst van 2021, maar door de soms koude winter van dit jaar werd er
meer gas verbruikt en liggen de voorraden nu zelfs lager dan in de winter van
2021/2022.
Als u zelf de vulniveaus wilt controleren, raad ik twee websites aan:
Op deze NDR-website kunt
u de huidige vulniveaus vergelijken met het gemiddelde van de jaren 2017 tot en
met 2021, en op deze t-online website kunt
u de vulniveaus van 2019 tot heden afzonderlijk vergelijken.
Als u de artikelen van Dissident.one waardeert, kunt u HIER een
donatie via de bank doen om de site in de lucht te houden. Of HIER contant via mijn Postbus.
